Mô hình “Biến rác thành tiền” tại Ninh Bình – Giải pháp môi trường gắn với giá trị cộng đồng bền vững
Mô hình “Biến rác thành tiền” tại xã Hải Xuân (Ninh Bình) là minh chứng rõ ràng cho cách tiếp cận đúng bản chất môi trường: xử lý rác từ gốc, giảm chôn lấp, đồng thời tạo ra giá trị kinh tế – xã hội lâu dài.
Được triển khai từ tháng 10/2023, mô hình dựa trên nguyên lý phân loại rác tại nguồn, thu gom các loại rác thải có khả năng tái chế như nhựa, giấy, bìa carton, kim loại, lon, chai… Sau khi tập kết, toàn bộ phế liệu được bán gây quỹ phục vụ các hoạt động an sinh xã hội, hỗ trợ phụ nữ và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.
Từ rác thải – tạo nguồn lực – lan tỏa trách nhiệm
Thay vì để rác tái chế lẫn với rác sinh hoạt rồi chôn lấp hoặc đốt bỏ, mô hình đã chuyển rác thành tài nguyên, giảm áp lực môi trường đất – nước – không khí, đồng thời hạn chế các rủi ro lâu dài tới sức khỏe cộng đồng.
Chỉ sau 2 năm triển khai, mô hình đã:
-
Mở rộng từ 1 chi hội lên 40/54 chi hội,
-
Thu hút gần 1.400 hội viên tham gia,
-
Thu gom 35 tấn phế liệu,
-
Gây quỹ 65 triệu đồng,
-
Trao 320 suất quà cho phụ nữ và trẻ em khó khăn,
-
Đỡ đầu 12 trẻ mồ côi.
Nguồn quỹ được quản lý công khai – minh bạch, sử dụng cho hỗ trợ xã hội, trồng cây xanh, xây dựng công trình phúc lợi và duy trì phong trào bảo vệ môi trường tại cơ sở.
Truyền thông môi trường: làm thật – nhìn thấy – dễ hiểu
Một điểm nổi bật của mô hình là cách làm truyền thông gần dân, dễ nhớ. Các chi hội đã tận dụng lốp xe cũ tái chế để sản xuất biển báo, khẩu hiệu môi trường với thông điệp rõ ràng:
phân loại rác tại nguồn – giảm rác thải nhựa – không xả rác ra sông – giữ gìn tuyến đường sáng, xanh, sạch, đẹp.
Mỗi chi hội treo 5 biển tại các tuyến đường phụ trách, tạo tác động trực quan, giúp người dân nhận thức – thay đổi – duy trì hành vi bảo vệ môi trường một cách tự nhiên.
Hướng tới giảm chôn lấp – giảm phát thải – phát triển bền vững
Song song với mô hình “Biến rác thành tiền”, Hội Phụ nữ xã Hải Xuân còn triển khai nhiều chương trình đồng bộ như:
-
Phân loại rác tại hộ gia đình
-
Giảm sử dụng nhựa dùng một lần
-
Thay thế túi nilon bằng vật liệu thân thiện môi trường
-
Tái sử dụng – tái chế – xử lý rác hữu cơ tại chỗ
Các hoạt động này giúp giảm khối lượng rác chôn lấp, phù hợp với định hướng phát triển nông thôn mới văn minh, bền vững.
Mô hình tiêu biểu – có khả năng nhân rộng
Chính quyền địa phương đánh giá đây là mô hình thiết thực, hiệu quả và có khả năng nhân rộng cao, phù hợp với điều kiện nông thôn. Mô hình đã được UBND tỉnh Ninh Bình lựa chọn là 1 trong 4 mô hình điển hình tiên tiến về bảo vệ môi trường, báo cáo Đoàn giám sát Quốc hội khóa XV.
